Nie ma we mnie wiary w instytucje regulujące życie ludzkie na poziomie jednostki. Nie ma we mnie ślepej wiary w wiążącą rolę wszelkich ustaleń prawnych. Nie wierzę, że dokument wydawany przez Urząd Stanu Cywilnego jest w stanie uregulować czyjeś pokręcone losy. Nie wierzę, tak jak nie wierzę w siłę aktów prawnych zwanych konstytucjami. Lech Janerka śpiewa: „Są wesołe konstytucje, które mają jeden cel, chcą oddalać rewolucje, ale my to mamy gdzieś, dokładnie tam”. Bo, gdy przychodzi rewolucja, pierwsze co pada pod ciosami nowej sytuacji, to właśnie konstytucja. I rewolucjoniści mają w d. poglądy poprzedników, że ten akt prawny jest „nienaruszalny”. On BYŁ nienaruszalny, ale w poprzednim ustroju.

I właśnie tak podchodzę do aktu ślubu, faktu zawarcia małżeństwa, związania się prawnego dwojga ludzi. Ten papierek z USC nie ma większego znaczenia dla tych ludzi. Ten papierek, ten dokument, jest tak długo obowiązujący, jak długo panuje ustrój, który go ustalał i sankcjonował. I ani dnia dłużej. Nie mogę jednakże z czystym sumieniem powiedzieć, że małżeństwo jest bez sensu, nie ma znaczenia, że niczemu nie służy. Małżeństwo, ta instytucja prawna, spełnia mimo wszystko pewną znaczącą rolę w życiu złączonych ludzi. Jasno i jednoznacznie określa ich związek w stosunku do otoczenia. Bycie małżonkami nie da się ogłosić tak beztrosko, jak się mówi: „mieszkamy razem”, lub „jesteśmy ze sobą”. Bo bycie małżeństwem to mieszkanie razem, bycie ze sobą, ale i trochę więcej. Bycie małżeństwem wybiega bowiem poza ramy mieszkania ze sobą i bycia ze sobą. Wybiega nawet dalej, niż sypianie ze sobą. Małżeństwo to etykieta, opis produktu, chociaż nie karta gwarancyjna, ani nawet instrukcja obsługi.

Akt ślubu zapada w pamięć. Ryje się bruzdą na korze mózgowej. Akt ślubu narzuca pewne zachowania, czyni je w naszym mniemaniu naturalnymi, normalnymi. Jestem wrogiem traktowania aktu małżeństwa jak zobowiązania do bycia ze sobą, a już tym bardziej do miłości. Ta formułka o przyrzekaniu sobie miłości jest idiotyczna aż do przesady. Nigdy jeszcze umowa prawna nie zmusiła nikogo do kochania, nawet jeśli to był układ o partnerstwie i przyjaźni ze Stanami Zjednoczonymi. Ale małżonkowie mają pewien wewnętrzny przymus (moralny? obyczajowy?), by starać się być razem nawet gdy przez chwilę wydaje im się, że to im nie służy. W związku małżeńskim wszelkie fochy, czy drobiazgi są łagodzone w zarodku konstatacją, że nie można dawać ponosić się emocjom, a duperele nie powinny burzyć czegoś, co jest w miarę trwałym związkiem. Trzaśnięcie drzwiami, ciche popołudnie, wyjazd do matki, tłuczenie talerzy – to wszystko się zdarza, ale ponieważ jesteśmy małżeństwem i tak w końcu się spotkamy i porozmawiamy spokojnie. A za nowe talerze zapłacimy ze wspólnej kasy. Ci, co są „tylko ze sobą” wcale spotkać się nie muszą. Nie mają żadnych w tej materii wewnętrznych zobowiązań. Bywa, że drobiag w ich sporach urasta z każdym dniem do rangi konfliktu osobowości. Nie ma tego podświadomego hamulca. Małżonkowie chyba łatwiej zapominają mówiąc sobie, że „w małżeństwie tak już bywa”. Krótko mówiąc, małżeństwo jest jak balast dla statku. Stabilizuje przy wysokiej fali i ułatwia sterowanie, chociaż na pozór czyni łódź powolną, nieruchawą i mało energiczną.

Czy zatem pobierać się? Jeśli chcemy sobie pożeglować dla przyjemności szybko i wesoło, zawijając do możliwie wielu portów, to nie. Jeśli zaś chcemy pływać bezpiecznie i mamy jakiś określony cel – port, to łatwiej się to robi z dokumentem z USC.

Pomijam cały aspekt prawny dokumentu. Nie interesuje mnie on, bo dla mnie małżeństwo trwa tak długo, jak długo ludzie chcą być ze sobą, a nie jak długo wiąże ich jakiś państwowy dokument. I dlatego gdy ludzie się rozwodzą, to oni nie rozstają się, bo to uczynili już dawno, ale jedynie rozwiązują umowę, czyli likwidują fikcję prawną. Tak, jestem zwolennikiem rozwodów i zaciekłym wrogiem sakramentu. Bo mylić się jest rzeczą ludzką, a trwanie w błędzie jest zbrodnią. Jestem zwolennikiem rozwodów, ale nie łatwych, „na oświadczenie”, bo wtedy nie funkcjonowałby ten delikatny przymus starania się, by być razem. Dużo łatwiej by przychodziły na usta słowa, których by się później żałowało. Czasami ludzie kochający się, chcący żyć razem, wbijają sobie szpilki pod paznokcie. Mąż i żona, razem sobie opatrują łapy. Kochankowie dość często szukają pomocy z zewnątrz, bo przecież nic ich ze sobą nie wiąże. Są wolnymi ludźmi. I niestety niekiedy bywa tak, że w to wierzą. Bo nie mają papierka, więc nie mają obowiązków. Małżeństwo, ta instytucja czasami się przydaje. Moim zdaniem, paradoksalnie, spełnia swoją pozytywną rolę wtedy, gdy zapis tego dokumentu zaczyna lekko nas tymczasowo uwierać. Tymczasowo – bo gdy uwiera nas stale, to znaczy, że czas rozwiązać tę umowę, jako fikcyjną. gdy ludzie się już nie kochaja to znaczy, że rewolucja już nastąpiła i konstytucja jest martwym zapisem.

A żeby nie zawracać dupy wymiarowi sprawiedliwości pozwami rozwodowymi, pobierać się należy wtedy, gdy czujemy, że nam to jest do czegoś potrzebne. Że potrzebujemy takiego małego balastu. Bo z żoną musisz starać się porozumieć. Przynajmniej musisz spróbować. I nie występuje kwestia ambicji, kto pierwszy wyciągnie rękę do zgody, bo przecież i tak "wszystko zostanie w rodzinie".

Cały ten tekścik dotyczy tylko mnie, i nie dotyczy gówniarzy, którzy pobierają się za szybko i bez sensu.

Jutro napiszę o konkubinatach.